Bir sayfanın açılması için beklerken geçen her saniye, ziyaretçinin sabrını tüketir. Özellikle mobil internette, yavaş açılan bir siteyi terk edip rakibin sitesine geçmek bir dokunuş kadar kolaydır. Google da bunu bildiği için sayfa deneyimini sıralama sinyalleri arasında değerlendirir.
Kısa cevap: sitenizin hızını Google PageSpeed Insights ile ölçebilirsiniz. Hedef, üç temel ölçütte (LCP, INP ve CLS) “iyi” eşiğinde olmaktır. En büyük kazanımlar çoğu zaman görsellerin optimize edilmesi, gereksiz eklenti ve kodların temizlenmesi ve iyi bir sunucu ile önbellek kullanımından gelir.
Hız neden bu kadar önemli?
- Ziyaretçi davranışı: Yavaş siteler daha yüksek terk oranına sahiptir; ziyaretçi içeriği görmeden ayrılır.
- Dönüşüm: Form doldurma, sepete ekleme ve ödeme adımları yavaşladıkça yarım kalan işlemler artar.
- Arama motorları: Google, gerçek kullanıcı verilerine dayanan sayfa deneyimi ölçütlerini değerlendirmesine dahil eder.
- Reklam verimliliği: Reklamla gelen ziyaretçi yavaş bir sayfaya düşerse, ödediğiniz tıklamanın bir kısmı boşa gider.
Core Web Vitals: üç temel ölçüt
Google, sayfa deneyimini üç ölçütle özetler. Bunlara Core Web Vitals (Önemli Web Verileri) denir:
| Ölçüt | Ne ölçer? | İyi eşik |
|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Sayfanın ana içeriğinin (genellikle büyük görsel ya da başlık) ne zaman göründüğü | 2,5 saniye veya daha az |
| INP (Interaction to Next Paint) | Tıklama ve dokunmalara sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiği | 200 milisaniye veya daha az |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Sayfa yüklenirken içeriğin ne kadar kaydığı | 0,1 veya daha az |
Kısaca: LCP “hızlı göründü mü?”, INP “dokununca hemen tepki verdi mi?”, CLS “okurken yazılar kaymadı mı?” sorularının cevabıdır.
Sitenizi nasıl ölçersiniz?
PageSpeed Insights
pagespeed.web.dev adresine sitenizin adresini yazın. Rapor iki bölümden oluşur:
- Gerçek kullanıcı verileri: Sitenizi ziyaret eden gerçek Chrome kullanıcılarından toplanan son 28 günlük veriler. Google'ın değerlendirmesinde esas alınan bölüm budur. Trafiği az olan sitelerde bu bölüm görünmeyebilir.
- Laboratuvar testi (Lighthouse): Sayfanın simüle edilmiş bir cihazda tek seferlik testi ve 0–100 arası performans puanı. Sorunları bulmak ve önerileri görmek için kullanışlıdır.
Mobil sonuçlara odaklanın. Masaüstü puanı genellikle daha yüksek çıkar; ama ziyaretçilerinizin çoğu büyük ihtimalle telefondan geliyor.
Search Console
Google Search Console'daki Önemli Web Verileri raporu, sitenizin tüm sayfalarını gruplar hâlinde değerlendirir ve hangi sayfa gruplarının hangi ölçütte sorunlu olduğunu gösterir.
En etkili iyileştirmeler
1. Görselleri optimize edin
Yavaş sitelerin bir numaralı nedeni büyük görsellerdir. Telefondan çekilmiş birkaç megabaytlık bir fotoğrafın olduğu gibi siteye yüklenmesi çok yaygındır.
- Görselleri WebP ya da AVIF gibi modern formatlarda sunun.
- Görseli gösterileceği boyuta göre küçültün; 400 piksellik alanda 4000 piksellik görsel kullanmayın.
- Ekranın altında kalan görselleri tembel yükleme (lazy loading) ile, ekrana yaklaşınca yükleyin.
- Görsellere genişlik ve yükseklik bilgisi verin; böylece sayfa kaymaz (CLS).
2. Gereksiz eklentileri ve kodları temizleyin
Hazır altyapılı sitelerde her eklenti ekstra kod yükler. Kullanılmayan eklentileri, kaydırma animasyonu kütüphanelerini, birden fazla analitik ve takip kodunu gözden geçirin. Her sayfada yalnızca o sayfanın ihtiyacı olan kod yüklenmelidir.
3. Yazı tiplerini akıllıca kullanın
Çok sayıda yazı tipi ve kalınlık yüklemek sayfayı yavaşlatır. İki yazı tipi ailesi ve gerçekten kullanılan kalınlıklar genellikle yeterlidir. Yazı tiplerini kendi sunucunuzdan, modern formatta (WOFF2) sunmak ve yazı tipi yüklenene kadar metnin görünür kalmasını sağlamak önemlidir.
4. Önbellek ve sıkıştırma
Tarayıcı önbelleği sayesinde tekrar gelen ziyaretçi aynı dosyaları yeniden indirmez. Sunucu tarafında sayfa önbelleği, her ziyarette sayfanın yeniden oluşturulmasını önler. Metin dosyalarının sıkıştırılarak (Gzip ya da Brotli) gönderilmesi de aktarılan veriyi ciddi ölçüde azaltır.
5. Kaliteli barındırma ve güncel altyapı
En iyi optimize edilmiş site bile yavaş bir sunucuda yavaş kalır. Sunucunun ilk cevap süresi, güncel PHP/sunucu yazılımı sürümleri, HTTP/2 veya HTTP/3 desteği ve ziyaretçilerinize yakın bir konumda olması performansı doğrudan etkiler.
6. Üçüncü taraf araçları sınırlayın
Canlı destek pencereleri, sosyal medya gömmeleri, harita ve video yerleştirmeleri, reklam ve takip kodları ciddi yük getirir. Mümkünse bunları kullanıcı etkileşimiyle (örneğin haritaya tıklanınca) yükleyin.
7. Kaymaları önleyin
Sonradan yüklenen bannerlar, çerez bildirimleri ve reklam alanları içeriği aşağı iterek CLS sorununa yol açar. Bu alanlar için baştan yer ayırın ya da sayfanın akışını bozmayacak şekilde gösterin.
Hızlı kontrol listesi
- PageSpeed Insights mobil sonucunda üç ölçüt de “iyi” mi?
- Görseller WebP/AVIF ve doğru boyutta mı?
- Ekran altındaki görseller tembel yükleniyor mu?
- Kullanılmayan eklenti ve takip kodları temizlendi mi?
- Önbellek ve sıkıştırma açık mı?
- Yazı tipleri sınırlı ve kendi sunucunuzdan mı geliyor?
Etkileyici tasarım ile hız birbirine rakip mi?
Hayır. Animasyonlu, üç boyutlu ya da zengin görselli bir site de hızlı olabilir; önemli olan bu öğelerin doğru zamanda ve doğru öncelikle yüklenmesidir. Sayfanın ilk görünen kısmı hafif tutulur, ağır öğeler sayfa kullanılabilir hâle geldikten sonra ve yalnızca görüntü alanına girdiklerinde yüklenir. Bu yaklaşımla hem “vay” dedirten hem de hızlı açılan siteler yapmak mümkündür.
Bizde nasıl ilerler?
Web tasarım projelerimizde performans en baştan tasarımın bir parçasıdır: görseller otomatik olarak modern formatlara dönüştürülür, yazı tipleri kendi sunucumuzdan sunulur, ağır öğeler ihtiyaç anında yüklenir ve her sayfa yayından önce Core Web Vitals açısından ölçülür. Mevcut sitenizin neden yavaş olduğunu merak ediyorsanız bizimle iletişime geçin; kısa bir değerlendirmeyle en etkili iyileştirmeleri önceliklendirelim.
Sık sorulan sorular
PageSpeed puanım 100 olmalı mı?
Gerekmez. Laboratuvar puanı yol gösterici bir ölçüttür; asıl önemli olan gerçek kullanıcı verilerinde üç temel ölçütün “iyi” eşiğinde olmasıdır. 90 üzeri puanlar çoğu site için çok iyi bir sonuçtur.
Sitem bende hızlı açılıyor, neden yavaş görünüyor?
Siz siteyi daha önce ziyaret ettiğiniz için dosyalar tarayıcınızın önbelleğindedir; ayrıca muhtemelen hızlı bir bağlantı ve güçlü bir cihaz kullanıyorsunuz. Ziyaretçileriniz ise siteyi ilk kez, ortalama bir telefon ve mobil bağlantıyla açıyor olabilir.
Hız tek başına sıralamayı yükseltir mi?
Hız bir sıralama sinyalidir ama içeriğin kalitesi ve aramayla ilgisi çok daha belirleyicidir. Yavaşlık ise hem sıralamada hem dönüşümde sizi geriye çeker; bu yüzden hız, iyi içeriğin değerini ortaya çıkaran bir temeldir.
Hazır altyapı kullanıyorum; hızlandırmak mümkün mü?
Çoğu zaman evet. Görsel optimizasyonu, eklenti temizliği, önbellek ve daha iyi bir barındırma planı önemli kazanımlar sağlar. Ancak temanın ya da altyapının kendisi çok ağırsa, belirli bir noktadan sonra yeniden yapım daha verimli olabilir.
